arrow_drop_up arrow_drop_down
Fibromyalgie en slaapproblemen
4 oktober 2020 
in Slaap

Fibromyalgie en slaapproblemen

Voor mensen met fibromyalgie snijdt het mes van slaap aan twee kanten. Enerzijds ontstaan er slaapproblemen door de pijnklachten. Anderzijds: zodra de slaap verbetert, verminderen ook de pijnklachten. Heb jij fibromyalgie? Dan is aandacht voor een gezond slaappatroon van essentieel belang.

Wat is fibromyalgie?

Fibromyalgie is een aandoening die pijn en stijfheid in de spieren en gewrichten veroorzaakt. Ook zorgt het voor slaapproblemen en chronische vermoeidheid overdag. De precieze oorzaak van fibromyalgie is nog niet bekend, al is er groeiend bewijs dat een verstoorde darmflora een belangrijk rol speelt bij fibromyalgie (1). Fibromyalgie is een verwarrende en vaak verkeerd begrepen aandoening.

In het verleden kregen mensen die behandeling voor fibromyalgiesymptomen zochten, vaak te horen dat hun symptomen ‘in het hoofd’ zaten. Gelukkig is er tegenwoordig steeds meer begrip en erkenning voor de aandoening. Momenteel wordt fibromyalgie gediagnosticeerd op basis van de fibromyalgiescore.

De oorzaak van fibromyalgie

De wetenschap is er nog niet over uit wat de oorzaak van fibromyalgie is. Naast een verstoorde darmflora, wordt er gedacht dat er een verhoogde activiteit van het centrale zenuwstelsel erbij betrokken is. Deze verhoogde activiteit is met name gerelateerd aan de manier waarop de hersenen informatie over pijn en pijnperceptie verwerken. Vaak lijkt er een stressgerelateerde trigger te zijn die de aandoening op gang brengt.

De stress kan lichamelijk zijn, zoals een verwonding, een infectie of het begin van een andere aandoening, zoals artritis. De stress kan ook emotioneel zijn, bijvoorbeeld een acute reactie op een gebeurtenis of een optelsom van chronische stress. Er lijkt ook een genetische component bij fibromyalgie te zijn die mensen kwetsbaarder maakt voor het ontwikkelen van het syndroom.

Symptomen bij fibromyalgie

Het meest prominente symptoom van fibromyalgie is pijn. Deze pijn is vaak chronisch en treedt meestal op in uitbarstingen. Deze uitbarstingen kunnen enkele dagen of zelfs weken aanhouden. De pijn die gepaard gaat met fibromyalgie kan worden gelokaliseerd op specifieke gevoelige punten (ook wel tenderpoints genoemd) en kan ook wijdverspreid zijn door het hele lichaam.

Pijn is niet het enige symptoom van fibromyalgie. Andere veel voorkomende symptomen zijn:

  • Hoofdpijn
  • Cognitieve problemen (waaronder problemen met het geheugen en helder denken)
  • Depressie, angst
  • Stemmingswisselingen (inclusief gevoelens van woede en prikkelbaarheid)
  • Vermoeidheid (die soms invaliderend is)
  • Lage tolerantie voor lichaamsbeweging
  • Tintelingen of gevoelloosheid in handen en voeten
  • Prikkelbare darmsyndroom

Slaapproblemen bij fibromyalgie

Slaapproblemen zijn problemen die te maken hebben met slapeloosheid, rusteloosheid, slechte kwaliteit en een niet-vitaliserende slaap. Deze problemen komen vaak voor bij mensen met fibromyalgie. Om die reden wordt een verstoorde slaap ook gebruikt als aanknopingspunt om de aandoening te diagnosticeren.

Slaap heeft een wederkerige relatie heeft met de andere symptomen van fibromyalgie. Dat wil zeggen, dat wanneer de slaap verbetert, de klachten minder worden. Indien je fibromyalgie hebt, loont het daarom zeer de moeite om te onderzoeken op welke manier jij je slaap kan verbeteren.

Vermoeidheid bij fibromyalgie

Als je bekend bent met slaapproblemen, dan zul je ook hebben ervaren dat slechte slaap je klachten verergert. Bijna iedereen die fibromyalgie heeft, ervaart dat een slechte slaapkwaliteit van invloed is op hoe mate waarin ze fysieke pijn, vermoeidheid en problemen met sociaal functioneren ervaren.

Wat de wetenschap zegt over slaap en fibromyalgie

Als het gaat om chronische pijn en slaap, kan het moeilijk zijn om oorzaak en gevolg te achterhalen. Want wat zorgt voor wat: zorgt de pijn voor slaapproblemen of zorgen slaapproblemen juist voor pijn? Er zijn wetenschappelijke aanwijzingen dat slaap een rol kan spelen bij het ontstaan ​​van fibromyalgie. 

Naast slapeloosheid hebben mensen met fibromyalgie meer kans op andere slaapstoornissen. Zo heeft recent onderzoek aangetoond dat obstructieve slaapapneu aanwezig is bij de helft van een groep fibromyalgiepatiënten (2). Ook lijkt het restless leg sydrome vaker voor te komen bij mensen met fibromyalgie (3).

Restless legs syndrome

Een studie uit 2014 uit het Verenigd Koninkrijk wees uit dat slechte slaap verband houdt met de ontwikkeling van wijdverspreide pijn bij volwassenen ouder dan 50 jaar (4). En een studie uit 2011 liet zien dat het risico op het ontwikkelen van fibromyalgie hoger was bij vrouwen die slaapproblemen hadden (5).

Andere bevindingen over slaap bij fibromyalgie zijn:

  • Slecht slapen verlaagt de pijndrempels, waardoor we gevoeliger worden voor pijn. Voor mensen met fibromyalgie, bij wie de pijnsignalering mogelijk al overactief is, kan deze extra gevoeligheid een reeds pijnlijk probleem verder escaleren (6).
  • Onvoldoende, slechte slaap vermindert onze copingvaardigheden, emotioneel evenwicht en emotionele veerkracht (7). Deze vaardigheden zijn zowel cruciaal voor als uitgedaagd bij mensen met fibromyalgie, die zowel psychisch als lichamelijk leed en pijn hebben.
  • Mensen met fibromyalgie brengen minder tijd door in diepe slaap. Hun verhoogde hersenactiviteit lijkt hen in lichtere stadia van slaap te houden, waar ze twee keer zo vaak wakker kunnen worden als mensen die de aandoening niet hebben (8). Diepe slaap is essentieel voor de hersenen en het lichaam om op cellulair niveau te herstellen en op te frissen. Dit gebrek aan herstellende diepe slaap kan helpen om de vermoeidheid, fysieke pijn en “hersenmist” te verklaren die zoveel mensen met fibromyalgie ervaren (9).

Brainfog

Wat je zelf kunt doen aan het verbeteren van je slaap

Voldoende bewegen wordt beschouwd als één van de belangrijkste therapieën voor het behandelen van fibromyalgie. Het is ook een van de allerbeste behandelingen bij problemen met slaap. Toch ligt hier juist een uitdaging als je fibromyalgie hebt, want een gebrek aan slaap kan ervoor zorgen dat je minder snel aan lichaamsbeweging doet. 

Ben je eraan toe om bewust aandacht te besteden aan je slaappatroon? Lees dan eens dit artikel over het creëren van een goede slaaphygiëne.

En als je klaar bent voor meer bemoedigend nieuws over hoe je slaapproblemen bij fibromyalgie kan aanpakken… lees dan deze artikelen over het belang van vitamine D en mindfulness bij fibromyalgie en slaap! Twee gloednieuwe onderzoeken die veelbelovende aanwijzingen geven!


Over de schrijver
Ik werkte bijna tien jaar in het hoger onderwijs en kreeg in 2018 tijdens mijn sabbatical te maken met een burn-out en fibromyalgie. Op dat moment maakte ik een reis in m'n camper door Europa en leerde ik langzaam maar zeker de ups&downs van het herstelproces kennen. In de verhalen op deze website neem ik je mee op mijn reis naar verder herstel.
Reactie plaatsen

Ellen Postma

Mijn transformatie van offline werken naar online

Naast het schrijven van de verhalen op deze blog, werk ik ook aan een nieuw project :-) Ik krijg meer en meer vragen over wat ik nou precies allemaal doe en hoe... dus ik dacht: laat ik mijn tips & trics uit mijn eigen transformatiepad met je delen. Er volgt gauw meer, maar ik kan je nu alvast een eerste tip geven!


Eén van bedrijven die mij enorm heeft bijgestaan in het 'online gaan'-verhaal is de Internet Marketing Universiteit (IMU). En het leuke is dat ze vanaf volgende week 28 daagse challenge gaan doen (geen yoga ;)) voor het opzetten van jouw online business.


Ben jij ook bezig met het opzetten van een online business of loop je met een idee rond, maar kan je wel een extra zetje in de rug gebruiken? Neem dan alvast een kijkje op LaunchYou!


Wil je geen verhaal missen de komende tijd?

Laat het me weten, dan geef ik je een seintje

50%
Ja, doe mij dat seintje
Your information is safe with us